ZEN BÜLTEN

İZSİAD DEĞERLİ KONUT VERGİSİ

Yaşar ZENGİN
Yeminli Mali Müşavir
Bağımsız Denetçi

A.GİRİŞ

07.12.2019 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan 7194 sayılı kanunla daha önce uygulaması olmayan yeni vergiler ihdas edilmiştir. İhdas edilen bu vergiler arasında Değerli Konut Vergisi de yer almaktadır. İlk kez 2020 yılında uygulanacak olan bu vergi 7221 Sayılı kanunla 2021 yılına ertelenmiştir. Yeni bir erteleme olmaması halinde yaklaşık 370 milyon bir bütçeye sahip bu vergiyle en geç 20 Şubat 2021 tarihinde tanışmış olacağız. Bir tür servet vergisi olan değerli konut vergisinin mükellefleri, hesaplanması, beyanı, istisnaları gibi hususlar bu yazımızın konusunu oluşturmaktadır.

B.VERGİSİNİN KONUSU:

Değerli konut vergisinin konusu, Türkiye sınırları içinde bulunan ve Emlak Vergisi Kanununun 29 uncu maddesine göre belirlenen bina vergi değeri 5.000.000 Türk lirasının üzerinde olan mesken nitelikli taşınmazlardır.

C.VERGİYE ESAS DEĞERİN TESPİTİ:

DKV’ne esas binanın veya konutun değeri, binanın emlak vergisine esas değeridir. Bu nedenle Emlak vergisi ile DKV aynı değer üzerinden alınacaktır. Emlak Vergisi Kanunu’nu 29’uncu maddesine göre binaların vergi değeri, Takdir Komisyonları tarafından arsa birim değerine binanın metrekare inşaat maliyetlerinin ilave edilmesi şeklinde hesaplanmaktadır. Maliye Bakanlığı ve Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenen vergi değeri, her yıl yeniden değerleme oranının yarısı nispetinde artırılarak güncellenmektedir.

D. VERGİNİN MATRAHI VE ORANI:

Verginin matrahı, bina vergi değerinin 5.000.000,00 Türk Lirası tutarını aşan kısmıdır. Dolayısıyla bu tutarın altında kalan konutlar ile konut değerinin bu tutardaki kısmı vergiye tabi bulunmamaktadır.

Değerli konut vergisine tabi meskenlerin değeri;

5.000.000 TL ile 7.500.000 TL arasında olanların; 5.000.000 TL’yi aşan kısmı için Binde 3,

10.000.000 TL’ye kadar olanların, 7.500.000 TL’si için 7.500 TL, fazlası için Binde 6,

10.000.000 TL’den fazla olanların, 10.000.000 TL’si için 22.500 TL,fazlası için Binde 10 oranında vergilendirilecektir.

5.000.000,00 Türk Lirası ve diğer limitler, her yıl bir önceki yıla ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanunu hükümlerine göre belirlenen yeniden değerleme oranının yarısı nispetinde artırılacaktır.

E. VERGİNİN MÜKELLEFİ:

Değerli konut vergisini mesken nitelikli taşınmazların malikleri öder. Bunun yanında, bu meskenlerin intifa hakkı sahipleri ve meskenlere malik gibi tasarruf edenler de değerli konut vergisini ödemekle yükümlüdürler. Meskene paylı mülkiyet hâlinde malik olanlar, hisseleri oranında verginin mükellefi olacaklardır.

F. MÜKELLEFİYET BAŞLANGIÇ ZAMANI:

Mesken nitelikli taşınmazın bina vergi değerinin 5.000.000,00 TL’yi (takip eden yıllarda yeniden değerlenmiş) tutarı aştığı tarihi takip eden yıldan itibaren başlar. Yanan, yıkılan, tamamen kullanılmaz hâle gelen veya vergiye tabi iken muaflık şartlarını kazanan mesken nitelikli taşınmazlardan dolayı mükellefiyet, bu olayların vuku bulduğu tarihi takip eden taksitten itibaren sona erer.

G.MUAFLIKLAR:

Aşağıda yazılı mesken nitelikli taşınmazlar, değerli konut vergisinden muaftır:

a) Genel ve özel bütçeli idarelerin, belediyelerin, üniversitelerin ve Toplu Konut İdaresi Başkanlığının maliki veya intifa hakkına sahip olduğu taşınmazlar,

b) Türkiye sınırları içinde mesken nitelikli tek taşınmazı olanlar ile birden fazla mesken nitelikli taşınmazı bulunanların, değerli konut vergisi konusuna giren en düşük değerli mesken nitelikli tek taşınmazı,

c) Yabancı devletlere ait olup elçilik ve konsolosluk olarak kullanılan mesken nitelikli taşınmazlar ile elçilerin ikametine mahsus mesken nitelikli taşınmazlar ve bunların müştemilatı (karşılıklı olmak şartıyla) ve merkezi Türkiye’de bulunan milletlerarası kuruluşlara, milletlerarası kuruluşların Türkiye’deki temsilciliklerine ait mesken nitelikli taşınmazlar.

ç) Esas faaliyet konusu bina inşası olanların işletmelerine kayıtlı bulunan ve henüz ilk satışa, devir ve temlike konu edilmemiş yeni inşa edilen mesken nitelikli taşınmazlar.

H.VERGİNİN BEYANI, ÖDEME SÜRESİ VE ÖDEME YERİ:

Mükellef tarafından, mesken nitelikli taşınmaza ilişkin bina vergi değeri 5.000.000,00 TL’yi aştığında, buna ait vesikalarla, mesken nitelikli taşınmazın bulunduğu yerdeki Gelir İdaresi Başkanlığına bağlı yetkili vergi dairesine, mesken nitelikli taşınmazın değerinin 42 nci maddede belirtilen tutarı aştığı yılı takip eden yılın şubat ayının 20 nci günü sonuna kadar beyanname ile beyan edilir ve vergi, yetkili vergi dairesince yıllık olarak tarh ve tahakkuk olunur. Müteakip yıllar için mükellef tarafından aynı şekilde yıllık olarak beyanname verilir ve vergi ilgili vergi dairesince tarh ve tahakkuk olunur. Vergi dairesi tarafından tarh ve tahakkuk ettirilen vergi, ilgili yılın şubat ve ağustos aylarının sonuna kadar iki eşit taksitte ödenir. Yıl içerisinde mükellefiyetin başlamasını gerektirecek durumun meydana gelmesi hâlinde, mükellef tarafından takip eden yılın beyanname verme süresi içerisinde ilgili vergi dairesine beyanname verilir.

I. DEĞERLİ KONUT VERGİSİNDE BELEDİYE PAYI YOK:

Tahsil edilen değerli konut vergisi, genel bütçe geliri olarak kaydedilmektedir. Bu nedenle bu vergiden belediyelere veya mahalli idarelere her hangi bir pay verilmemektedir.

İ. DEĞERLENDİRME VE SONUÇ

İkinci kez ertelenmemesi halinde ilk beyanı 20.02.2021 tarihine kadar yapılacak olan değerli konut vergisi, niteliği ve içeriği itibariyle servet üzerinden alınan yeni bir vergidir. Verginin konusu, emlak vergi değeri 5.000.000,00 TL ve üzerinde olan mesken nitelikli taşınmazlardır. 2021 yılına ait bütçede bu vergiden beklenen gelir 370 milyon civarındadır. Vergiye tabi konutlara ait değerlerin ortalamasının 5-7,5 milyon lira aralığında olduğu varsayıldığında Türkiye’de yaklaşık 50.000 adet vergiye tabi konut olduğu söylenebilir.

Makaleyi PDF formatında indirebilirsiniz: